1964 yılında, İzmir'in Tire ilçesinde doğdu. Müzik eğitiminin temelleri
ilk ve ortaokul yıllarında körler okulunda atıldı. Çalgılar içinde en
duyarak ve severek çaldığı akordeonu seçti.
1983 yılında Boğaziçi Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nde başladığı eğitimi
sırasında değişik ülkelerin halk müziklerine ilgi duydu. Başlangıçta,
çağdaş Yunan müziği; Laika ve Rebetika ile tomurcuklanan bu ilgi, yıllar
içinde genişleyerek Balkan ve Batı Anadolu müziği ağırlıklı bir temele
oturdu.
HALK MÜZİĞİ ARŞİVİ
Özellikle 1989'dan sonra, folklor araştırmaları üzerine yoğunlaştı.
Akademik nitelikli olmaktan çok, dikkatli bir araştırmacı duyarlılığıyla
yürüttüğü bu çalışmalar, hem kendi repertuvarını zenginleştirdi, hem de
dünyanın dört bir yanından müzik ve belge içeren çok kapsamlı bir arşivin
temellerini oluşturdu. Sanatçının yirmi yıldır tüm dünyadan geleneksel
müzikleri içeren özel LP’ler, kitaplar ve CD’ler toplayarak oluşturduğu
özel ve büyük bir kütüphanesi vardır.
ALBÜMLERİ VE YAYINLADIĞI SEÇKİLER
Albümleri: Sanatçı, 1993 yılından beri Kalan Müzik bünyesinde
pek çok çalışma gerçekleştirdi. 1993'de eski ve yeni Yunanca şarkılardan
oluşan ilk albümü; “Sevdalı Kıyılar/ Latremena Akrogalia”
ile dinleyiciye merhaba dedi. 2001 Nisanında sanatçının çocukluk düşü olan
“Karanfilin Moruna/Anadolu Zeybekleri” yayınladı.
Ketencoğlu'nun 1980'lerden beri çok yakın dost olduğu seçkin müzisyen
Cengiz Onural ile beraber kaydettiği bu albüm; hem zeybek müziğinin hayat
bulduğu iki ülke Türkiye ve Yunanistan'ın müzik geleneklerini harmanlayan
bir deneme, hem de kitapçığındaki yazılar ve katkıda bulunan müzisyenler
açısından bir belgesel yapıt niteliğinde. Balkanların her yanından halk
şarkıları ve dans havaları seslendiren Bir Balkan Yolculuğu topluluğuyla
2001 Eylülünde “Ayde Mori” adlı albümü, 2007 Temmuzunda ise
bir trafik kazasında vefat eden topluluğun klarnetçisi Aytunç Nevzat
Matracı anısına, konser kayıtlarından oluşan “Balkan Yolculuğu/ The
Balkan Journey” adlı albümü yayınladı. Ketencoğlu, doğduğu
topraklara bir vefa borcu olarak hazırladığı “İzmir Hatırası/ Smyrna
Recollections” adlı albümünü Aralık 2007’de dinleyenlerin
beğenisine sundu. “Eski İzmir’den Türk, Rum ve Yahudi Türküleri” alt
başlığını taşıyan albüm 1922 öncesinin çokkültürlü İzmir’ine müzikal bir
gezinti. Kırka yakın profesyonel ve amatör müzisyenin katkı sağladığı
sürprizlerle dolu bu albüm yüz sayfaya yakın ayrıntılı bir kitapçık
içeriyor.
Yayınladığı Seçkiler: 1994 ve 1996'da iki
Rebetiko seçkisi olan; “Rebetika “ ve “Rebetika II;
İzmir ve İstanbul'dan Yıllanmış Şarkılar” seçkilerini, 1995'te,
köklerini geleneksel Doğu Avrupa Yahudi müziğinden alan Klezmer tarzından
örneklerin yer aldığı “Klezmer Müziğinin Öncüleri” başlıklı
seçkiyi ve yine 1995'te “Halklardan Ezgiler” başlığıyla her
kasette bir ülke ya da bölgenin halk müziği geleneğini en saf örnekleriyle
biraraya getiren Ermenistan Halk Müziği, Azerbaycan Halk Müziği, Gürcistan
Halk Müziği (İberya Özkan'ın katkılarıyla) Orta Asya Türki
Cumhuriyetlerden Halk Müziği isimleriyle dört kasetten oluşan bir antoloji
yayınladı. Lozan Mübadilleri Vakfı tarafından hazırlanıp Eylül 2007’de
yayınlanan “Belleklerdeki Güzellik: Mübadele Türküleri”
isimli kitap- cd çalışmasının cd editörlüğünü yaptı. Bu çalışma mübadele
ile Yunanistan’dan Türkiye’ye göçen ve anadilleri Türkçe olmayan
mübadillerin getirdikleri türkülerin alan kayıtlarından Ketencoğlu’nun
seçtiği örnekleri içermektedir. Kitapla birlikte hazırlanan bu seçkide
mübadillerden derlenmiş Rumca, Makedonca, Pomakça ve Ulahça 38 türkü yer
almaktadır.
MÜZİK TOPLULUKLARI
MUAMMER KETENCOĞLU VE ZEYBEK TOPLULUĞU
Batı Anadolu’da yüzyıllarca beraber yaşamış Türkler ile Rumların müzik
geleneğini sahneye taşıyan topluluk yedi müzisyenden oluşuyor. Batı
Anadolu’dan Türkçe ve Rumca zeybekler, halk türküleri ve İzmir tarzı
rebetiko örnekleri seslendiren topluluk 2003 yılına dek rebetiko müziği
icra eden Kompania Ketencoğlu adıyla tanınmakta idi.
İstanbul, Ankara, İzmir özellikle de Ege kıyılarında birçok konser veren
topluluk ayrıca Yunanistan'da; Atina, Selanik, Trikala, Veria, İskeçe,
Gümülcine, Midilli ve Girit, Almanya'da; Berlin, Bielefeld, Frankfurt
Fransa'da; Paris ve Metz şehirlerinde çeşitli festivallere katıldı; 2004
yılında Brüksel Güzel Sanatlar Sarayı BOZAR’da sahne aldı. Belçika’nın
Gent şehrinde birçok kez sahne alan topluluk en son 2007 Temmuzunda Atina
Festivali’nde çok başarılı bir konser verdi.
BİR BALKAN YOLCULUĞU
Bir Balkan Yolculuğu topluluğu Türkiye Trakyası'ndan, Çek Cumhuriyeti'ne
kadar geniş bir coğrafyadan halk türkülerini ve dans havalarını en saf
haliyle yorumlamaktadır. Sanatçının çeşitli dünya müziklerine yaptığı
arayış dolu yolculuklar 1993- 1997 yılları arasında gerçekleştirdiği
“Yeryüzünün Yedi Rengi” adlı konserler dizisi deneyimiyle zenginleşerek
zamanla açık bir Balkan müziği tercihi haline geldi. Bir Balkan Yolculuğu,
Bulgaristan Trakyası’nın en tanınmış şarkıcılarından Penka Pavlova ile
1997'de gerçekleştirilen küçük bir turneden sonra, Türkiye'nin pek çok
şehrinde, Kıbrıs, Hollanda, Belçika, Bulgaristan, Makedonya, Almanya ,
İsrail ve Yunanistan'da pek çok konser verdi.
MUAMMER KETENCOĞLU VE KADIN SESLERİ TOPLULUĞU Uzun süredir kurduğu bir
düşü gerçekleştiren sanatçı, Anadolu’dan kadınlarca yakılmış türküleri
seslendirmek üzere 17 kadın sesini biraraya getirdi. 2005 sonundan bu
yana, “Kadın Sesleri Topluluğu” adını verdiği koro ile Ketencoğlu
kadınlara özgü çoğu zaman göz ardı edilmiş toplumsal kültürü yansıtan
kadın ağzı türküleri ustalıkla sahneye taşıyor.
Topluluğun repertuarı, Anadolu’nun çeşitli yörelerinden kına havaları,
ninniler ve hüzünlü türkülerle birlikte kaşıklar ve ziller eşliğinde
söylenen eğlenceli düğün havalarını içeriyor. Topluluk, kadınlarca
söylenmiş iş ve ev yaşamını anlatan türkülerle kadın duyarlılığını
yansıtan sevda türkülerini yöresel şive ve ağızları da koruyarak
seslendiriyor. Bazı türküler yalın bir düzenleme anlayışıyla iki sesli
olarak yorumlanıyor. Topluluk, kadın ağzı türküleri seslendirirken
geleneğe saygıyı temel alıyor. Bugüne dek çeşitli televizyon programlarına
katılan ve önemli konserler veren toplulukta yer alan koristler arasında
mimar, avukat, biyolog, mühendis, öğretmen ve öğrenciler bulunuyor.
Anadolu’da kadınlardan türkü derlemenin halk müziğinde karşılaşılan en
önemli zorluklardan biri olmasından yola çıkan Muammer Ketencoğlu ve Kadın
Sesleri Topluluğu, türkülerin aynasında Anadolu kadınının kültürünü ve
gerçekliğini günümüze taşıyor.
DİĞER SANATÇILARLA İŞBİRLİĞİ
Sanatçı 1993'den 1997'ye dek, kendisinin de yer aldığı ve her yıl yeni bir
repertuvarla yinelenen "Yeryüzünün Yedi Rengi" adıyla, amatör ve
profesyonel birçok müzisyeni bir araya getiren, geniş katılımlı konserler
düzenledi. 1996'da İvi Dermancı'yla birlikte önce Yunanistan'ın Livadya
şehrinde, daha sonra da Atina'da büyük usta Mikis Theodorakis'le aynı
sahneyi paylaştı.
1998’de Bulgaristan’ın Dimitrovgrad şehrinde şarkıcı Penka Pavlova ve
akordeoncu Petko Daçev ile birlikte sahne aldı. 1996-1998 yılları arasında
sanatçı Şükriye Tutkun'la yurtiçi ve yurtdışında pek çok etkinliğe, radyo
ve televizyon programına katıldı. 1997 ve 2002 tarihlerinde iki kez Kıbrıs
Rum Kesimi'nde düzenlenen barış konserlerinde yer aldı.

1999 Eylülünde piyanist ve flütçü Triandafillos Sifiris ve ekibiyle
İskece’de çok başarılı bir konser verdi.
1997-2000 yılları arasında tiyatro sanatçısı Tuncel Kurtiz ve şarkıcı
Sema'yla; Seyyan Hanım Tangoları ve Cahit Irgat Şiirleri başlıklı deneysel
bir proje gerçekleştirdi.
Aralık 2001’de Yunanlı
şarkıcı Mario ile birlikte Selanik’te bir konser verdi.
2001-2002 kış sezonunda İstanbul Büyükşehir Belediyesi
için her ay farklı ve özel konuklarla belli bir geleneksel müzik temasını
incelediği "Yüzyılların Mirası; Muammer Ketencoğlu'yla Müzik Yolculuğu"
etkinliğini gerçekleştirdi. 2002 Mayısında şarkıcı Teoman’ın konserine bir
parça ile konuk oldu. 2005’te Yunanlı şarkıcı Aliki Kayaloglu ile birlikte
sahne aldı.
2006 Mayısında tiyatro sanatçısı Mahir Günşiray’ın yönetiminde Federico
Garcia Lorca anısına pek çok sanatçının katılımıyla gerçekleştirilen “
Lorca Sıra Gecesi” etkinliğinde sahne aldı.
Sanatçı ayrıca müzik anlayışını paylaştığı birçok
müzisyen dostuyla, gerek doğrudan geleneksel müzik; gerekse köklerini
geleneksel müzikten almakla birlikte yeni arayışlara açık çeşitli müzik
türlerindeki ortak çalışmalarını sürdürüyor. Özellikle; Neyzen Aziz Şenol
Filiz ve Tamburi Birol Yayla'nın kurduğu Yansımalar , Cengiz Onural'ın
İncesaz topluluğu ve Laz müzisyen Birol Topaloğlu, Mircan Kaya ve buzuki
ustası Orhan Osman ile yaptığı çalışmaları bu çerçevede belirtmek gerekir.
Sanatçı stüdyo müzisyeni olarak pek çok profesyonel kayda
akordeonuyla renk verdi.
RADYOCU KİMLİĞİYLE KETENCOĞLU
Ketencoğlu, 1993 yılından bu yana birçok özel radyo istasyonunda, bütün
dünyadan halk müziklerinin tanıtımına yönelik radyo programları hazırlayıp
sundu. 1995 Kasımında kuruluşundan bu yana Açık Radyo 94.9'da, merkezine
Balkan müziğinin yerleştiği "Tuna'nın Beri Yanı" adlı haftalık programı
hazırlayıp sunuyor. Tuna'nın Beri Yanı her Çarşamba 13:00-14:00 saatleri
arasında yayınlanmaktadır. 2004’te Belçika’da Radyo Klara’da Türk halk
müziği programları sunan sanatçının, Polonya devlet radyo
istasyonlarından Radio Bialystok’ta 2004’ten bu yana zaman zaman
hazırladığı Turk halk müziği programları yayınlanmaktadır.
BELGESELLER, FİLM VE OYUN MÜZİKLERİ
Sanatçı, araştırmacı kimliğiyle pek çok belgesel filmde bilgi, görüş ve
performansını izleyiciyle paylaştı. Bunlardan bazıları; Bulgar yünetmen
Adela Peeva’nın yönettiği Üsküdar şarkısının kökeni araştıran “Bu Şarkı
Kimin?”( Whose is this song?) adlı belgesel, Nefin Dinç’in yönetmenliğini
yaptığı kısa Rebetiko tarihini yansıtan belgesel, Yunanlı yönetmen Yorgos
Zervas’ın çektiği “İzmir’in ve İstanbul’un Müziği” adlı belgesel ve
Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumunca sekiz bölüm olarak çekilen “Tarihin
Kıyısında Suriçi” belgeselidir. Sanatçı, Alman WDR Televizyonu tarafından
yapılan göç konulu iki ayrı belgesele de konuşmacı olarak katıldı. Sır
Çocukları, Sokaktaki Adam, Çıplak adlı uzun metrajlı filmlerde de müzik
danışmanı, müzisyen ve oyuncu olarak yer aldı. Pek çok film ve televizyon
dizisi müziklerinde Ketencoğlu’nun akordeonu duyuldu.
Ketencoğlu, Ankara Devlet Tiyatrosu’nca Ekim 2005’te
sahnelenmeye başlayan ve nüfus mübadelesine değinen “Sevgili Hayat” adlı
oyun ile yönetmenliğini Handan Kümbetlioğlu’nun yaptığı, sinema yazarı
Agah Özgüç’ün yaşamına dair “Perdede Işık İzi” adlı belgeselin müziklerini
yaptı.
ULUSLARARASI MÜZİK KARİYERİ
Ketencoğlu, geleneksel müzik alanında dünya ölçüsünde oluşturduğu kariyeri
ile uluslararası düzeyde aranan bir sanatçı haline gelmiştir.
1995’te Alman yapımcı ve radyocu Birger Gesthuisen Alman radyo
istasyonu WDR’de yayınlanan radyo programını Ketencoğlu’na ayırdı.
Amerika’nın Sesi- Voice Of America radyosunda Taçlan Süerdem programında
çalışmalarına yer verdi.
2002’de Kıbrıs Rum Kesimi
radyosu Rig’de araştırmacı Nearhos Giorgiadis’in program konuğu oldu.
2003’te “Ayde Mori” albümünden Jarnana adlı şarkısı, dünyadan
geleneksel müzikleri derlemelerde sunan Rough Guide dizisinin bir parçası
olarak “The Rough Guide To The Balkans” adlı seçkide yer
aldı. Kıbrıs’ta yürütülen
barış çabalarıyla bağlantılı olarak Olive Tree Music tarafından 2004’te
İngiltere’de yayınlanan ve çeşitli ülkelerden sanatçıların birer eserle
katıldığı “Cyprus Thing” adlı albümde de Mağusa Limanı adlı
türküyle yer aldı. Aynı yıl sanatçı Polonya’da Radyo Bialystok, Belçika’da
da Radio Klara için Türk halk müziği programları hazırlayıp sundu.
11-18 Ağustos 2005 tarihleri arasında dünyanın seçkin Klezmer
topluluklarından Brave Old World tarafından Almanya'nın Weimar şehrinde "Crossroads
İstanbul to New York" adıyla düzenlenen atölye çalışmasına eğitmen
olarak davet edildi. Etkinlikte Türk-Yunan ve Klezmer geleneklerinin üçlü
etkileşimi, benzerlik ve farkları irdelendi. İlk kez 2000 yılında
katıldığı bu projede 2005 yılında Brave Old World ( Alan Bern, Michael
Alpert, Kurt Bjorling, Stuart Brotman) topluluğunun yanısıra ünlü
araştırmacı- müzisyen Zev Feldman, Amerikalı kemancı Steven Greenman ,
Yunanistan’dan tanınmış kemancı Kyriakos Gouventas ile gitarist Yannis
Alexandris ve Hollandalı akordeoncu Sanne Möricke ile birlikte eğitmen
kadrosunda yer aldı.
Ketencoğlu, 19-29 Ağustos 2005 tarihleri arasında,
Brezilya’nın Sao Paulo kentinde konserler vermek üzere
oluşturulan Akdeniz Orkestrası’na ( Orquestra Mediterranea) davet edildi.
Müzik yönetmenliğini Brezilyalı müzisyenler Magda Pucci, Livio Tragtenberg
ve Carlinhos Antunes’in üstlendiği 23 müzisyenden oluşan bu uluslararası
orkestrada Muammer Ketencoğlu müzik danışmanı, akordeoncu ve şarkıcı
olarak yer aldı. Çeşitli Akdeniz ülkelerinden gelen müzisyenler ile
Brezilyalı müzisyenlerin oluşturduğu bu orkestra Sao Paulo’da üç konser
verdi. Bu konserlerden derlenen kayıtlar 2006 yılında CD ve DVD olarak “Orquestra
Mediterranea” adıyla Brezilya’da yayınlandı.
Ketencoğlu, 2006’da Romanya Devlet Televizyon kanalı TVR
International’de yayınlanan ve yönetmenliğini Dona Tudor’un
yaptığı 8 bölümlük “Ocolul Marii Negre- Karadeniz Etrafında” başlıklı
belgeselde, Romen müziği hakkındaki görüşleri ve akordeonuyla verdiği
örneklerle yer aldı.
2006’da “Bentbaşa” ismiyle Bosna Hersek’te yayınlanan,
2007’de ise Alman firması Piranha tarafından dünya baskısı yapılan “Sevdalinka
– Sarajevo Love Songs” adlı sevdalinka şarkılarını içeren albümde
bir eski sevdalinka şarkısı ve ona bağlı olarak “Bükreş’te bir Türk”
isimli bestesi ile yer aldı.
2007’de Alman devlet radyo kanalı DW’’de Nüfus
Mübadelesinin 80. yıldönümü nedeniyle yayınlanan programda Türk- Yunan
ortak müzik geleneği hakkındaki görüşleriyle yer aldı.
Haziran 2007’de Ketencoğlu Folk Üçlüsü başarılı bir Hindistan turnesi
gerçekleştirdi. Üçlü, Yeni Delhi’de Türkiye’nin her
yanından türküler seslendirdiği konserler verdi.
Temmuz 2007’de Yunan Sto Kokkino radyosunda, gazeteci,
yazar Stelios Elliniadis’in program konuğu oldu.
8 Aralık 2007’de Yunan devlet televizyonu EPT’in
davetlisi olarak Stin Ygeia Mas adlı sevilen bir televizyon
programına konuk oldu. Bu program ünlü şarkıcı, besteci Stelios
Kazantzidis anısına yapıldı.
Uluslararası medyada Ketencoğlu:
Time Out Delhi
- Turkish Delight- [2007]
Friday Magazine- Dubai- A Feel For Life- [2007]
Songlines Müzik Dergisi
– Review on
Sevdalinka-Simon Broughton [2007]
Elefterotipia - Yunan Gazetesi, dört kez
[2002; 2004; 2005; 2007]
I Lesvos Mas- Yunan Dergisi
[2006]
Jerusalem Post, Billboard-
100% Türk klezmeri - Barry Davis [2005]
International Herald Tribune- Something is happening in
Istanbul, Miltiadis Polyviou [2004]
Rebetika – İstanbul’dan Yunan müziği
-
Franz L Kessler [2004]
Froots Magazine
-
Ayde Mori, Chris Williams [2002,]
Froots Magazine
-
Anadolu Zeybekleri , Chris Williams [2002]
Müziğin alabildiğine ticarileştiği günümüzde, müzisyenin
seçtiği türün, öncelikle kendi zihinsel beklentilerine denk düşmesi
gerektiğine inanan Muammer Ketencoğlu'nun, her zaman severek yorumladığı
müzik, yine Anadolu, Yunan ve Balkan müziğidir.
BAZI YURTDIŞI
KONSERLERİ
2007 Atina Festivali,
Scholieon- Atina, YUNANİSTAN
2007 India International
Center- Yeni Delhi, HİNDİSTAN
2007 De Centrale- Gent,
BELÇİKA
2006 Interkulttheater-
Viyana, AVUSTURYA
2005 New Cameri Theatre, 2 konser- Tel Aviv, İSRAİL
2005 3 konser- Girit, YUNANİSTAN
2005 Sesc Theatre, Orquestra Mediterranea ile 3 konser- Sao Paolo,
BREZİLYA
2005 Kemnade International Festival, Wasserburg Haus- Bochum,
ALMANYA
2004 Palais Des Beaux- Art- Brüksel, BELÇİKA
2004 Neopolis Balkan Festival- Selanik, YUNANİSTAN
2004 Vlasti Village Balkan Festival- Kozani, YUNANİSTAN
2003 Bobigny Theater, Orient Express Project- Paris, FRANSA
2002 Tsitsanis Days- Trikala, YUNANİSTAN
2002 Peace Activity- Nikosia, GÜNEY KIBRIS
2001 Neapolis Balkan Festival- Selanik, YUNANİSTAN
2001 Arda Festival- Orestiada, YUNANİSTAN
2000 Bretiny- Paris, FRANSA
2000 Plovdiv, BULGARİSTAN
2000 Üsküp, MAKEDONYA
2000 Komotini, YUNANİSTAN
2000 Herder Kirche- Weimar, ALMANYA
1999 Dialog Festival- Berlin, ALMANYA
1999 Berliner Philharmonie- Berlin, ALMANYA
1999 Public Performance- Xhanti, YUNANİSTAN
1998 Haus Der Kulturen Der Welt- Berlin, ALMANYA
1998 Zürih, İSVİÇRE
1998 Film Festival- Rotterdam, HOLLANDA
1997 Institute Du Monde Arabe, Turquie Plurielle- Paris, FRANSA
1997 Asia Minor Night- Veria, YUNANİSTAN
1997 Lesvos, YUNANİSTAN
1997 Peace Activity- Nikosia, GÜNEY KIBRIS
1996 with Mikis Theodorakis- Atina, YUNANİSTAN
1996 with Mikis Theodorakis- Livadia, YUNANİSTAN |